5 tips voor veilige staalbouw werkzaamheden

Staalbouw is een vakgebied waar precisie en kracht samenkomen, maar waar ook flinke risico’s om de hoek komen kijken. Of je nu werkt met zware staalconstructies, op hoogte bezig bent of met lasapparatuur in de weer bent, veiligheid moet altijd voorop staan. In dit artikel delen we vijf praktische tips die je helpen om veilig te werken bij staalbouw werkzaamheden. Van de juiste beschermingsmiddelen tot slimme werkplekinrichting, deze tips zorgen ervoor dat jij en je collega’s gezond thuiskomen.

1. Waarom veiligheid bij staalbouw zo belangrijk is

Staalbouw werkzaamheden brengen specifieke risico’s met zich mee die je niet moet onderschatten. Je werkt met zwaar materiaal dat soms honderden kilo’s weegt, vaak op hoogte, met hete lasapparatuur en zware machines. Een moment van onoplettendheid kan leiden tot ernstige verwondingen, niet alleen voor jezelf maar ook voor je collega’s.

De gevolgen van een ongeluk gaan verder dan alleen persoonlijk leed. Projecten lopen vertraging op, kosten stijgen en het vertrouwen van opdrachtgevers staat op het spel. Daarom is het belangrijk om veiligheid niet als een vervelende verplichting te zien, maar als een investering in jezelf, je team en het succes van elk project. Bij maatwerk plaatwerk en metaalbewerking, zoals het maken van tanks, containers en gespecialiseerde industriële componenten, zijn de risico’s zelfs nog groter door de complexiteit van de werkzaamheden.

Denk aan de risico’s: vallende objecten, beknelling tussen staalconstructies, brandwonden door laswerkzaamheden, gehoorschade door machines en rugblessures door verkeerd tillen. Deze risico’s zijn reëel en komen vaker voor dan je zou denken. Het goede nieuws? Met de juiste voorzorgsmaatregelen zijn ze grotendeels te voorkomen.

2. Zorg voor de juiste persoonlijke beschermingsmiddelen

Je persoonlijke beschermingsmiddelen (PBM’s) zijn je eerste verdedigingslinie tegen gevaar. Bij staalbouw zijn er een aantal items die je altijd moet dragen, ongeacht de klus. Een veiligheidshelm beschermt je hoofd tegen vallende objecten, een veiligheidsbril houdt vonken en splinters uit je ogen, en werkhandschoenen beschermen je handen tegen snijwonden en brandwonden.

Veiligheidsschoenen met stalen neus zijn onmisbaar wanneer je met zwaar materiaal werkt. Ze voorkomen dat je voeten geplet worden als er iets valt. Gehoorbescherming is nodig bij het werken met luidruchtige machines zoals slijptollen en boormachines. En als je gaat lassen, dan is een lasscherm of laskap belangrijk om je gezicht en ogen te beschermen tegen de felle lichtboog en spatten.

Het is niet genoeg om deze spullen alleen te hebben, ze moeten ook goed passen en in goede staat zijn. Een helm met een barst biedt geen bescherming, en handschoenen met gaten zijn zinloos. Controleer je PBM’s regelmatig en vervang ze wanneer nodig. Zorg er ook voor dat iedereen op de werkplek weet welke bescherming wanneer nodig is. Bij laswerkzaamheden heb je andere bescherming nodig dan bij het monteren van staalconstructies.

3. Controleer je gereedschap en machines regelmatig

Defect gereedschap is een van de grootste veiligheidsrisico’s bij staalbouw. Een lasapparaat met een beschadigde kabel kan een elektrische schok veroorzaken, een versleten hijsmiddel kan breken onder de last, en een boormachine met een losse boor kan gevaarlijke situaties creëren. Daarom is regelmatige inspectie van al je gereedschap en machines belangrijk.

Maak een onderhoudsschema en houd je daaraan. Voor hijsmiddelen zoals kettingen, stroppen en haken geldt vaak een wettelijke keuringsplicht. Controleer voor elk gebruik of er geen scheuren, slijtage of andere beschadigingen zijn. Bij lasapparatuur check je de kabels, aansluitingen en de werking van de veiligheidsvoorzieningen. Elektrisch gereedschap moet je controleren op beschadigde behuizingen, losse onderdelen en goede werking.

Heb je twijfels over een stuk gereedschap? Gebruik het dan niet. Markeer defecte apparatuur duidelijk en haal het uit gebruik totdat het gerepareerd of vervangen is. Dit klinkt misschien als extra werk, maar het voorkomt ongelukken en zorgt ervoor dat je gereedschap langer meegaat. Een goed onderhouden machine werkt niet alleen veiliger, maar ook efficiënter.

4. Richt je werkplek overzichtelijk en veilig in

Een rommelige werkplek is een gevaarlijke werkplek. Bij staalbouw werk je vaak met grote, zware onderdelen die veel ruimte innemen. Als je werkplek niet goed georganiseerd is, ontstaan er snel struikelgevaren en kan materiaal omvallen. Een opgeruimde en overzichtelijke werkplek voorkomt veel ongelukken.

Stapel materialen altijd stabiel en op de juiste manier. Zware staalplaten moeten verticaal opgeslagen worden in daarvoor bestemde rekken, niet tegen een muur waar ze kunnen omvallen. Baken werkgebieden duidelijk af, vooral als er met hijskranen gewerkt wordt. Zorg voor voldoende verlichting, want in het donker zie je gevaren te laat. Houd looppaden vrij van obstakels en kabels, zodat mensen veilig kunnen bewegen.

Leg gereedschap op een vaste plek terug na gebruik, niet zomaar ergens neer. Dit voorkomt dat je erover struikelt of dat het van hoogte valt. Ruim aan het einde van elke werkdag op, zodat je de volgende dag met een schone lei begint. Een opgeruimde werkplek werkt niet alleen veiliger, maar ook prettiger en productiever. Je vindt sneller wat je nodig hebt en kunt je beter concentreren op je werk.

5. Werk volgens de juiste hijs- en tilprocedures

Het werken met zware staalconstructies vraagt om respect en kennis van de juiste procedures. Een stalen balk kan al snel enkele honderden kilo’s wegen, en bij het hijsen en tillen ervan kunnen dingen flink misgaan als je niet weet wat je doet. Het correct aanslaan van lasten is een vak apart en vereist training.

Bij het werken met hijskranen en hefwerktuigen is goede communicatie tussen de kraanmachinist en het grondpersoneel belangrijk. Gebruik duidelijke handsignalen of radiocommunicatie, en zorg dat iedereen uit de gevarenzone blijft tijdens het hijsen. Controleer altijd of de hijsmiddelen geschikt zijn voor het gewicht en de vorm van de last. Respecteer de tilgrenzen van apparatuur en probeer nooit meer te hijsen dan toegestaan.

Bij handmatig tillen is teamwork belangrijk. Til nooit alleen iets wat te zwaar is, vraag hulp. Gebruik je benen om te tillen, niet je rug, en houd de last dicht bij je lichaam. Veelgemaakte fouten zijn het onderschatten van het gewicht, het niet goed vastmaken van de last, en het hijsen boven mensen. Deze fouten zijn te voorkomen door je aan de procedures te houden en altijd even na te denken voordat je begint.

6. Investeer in training en veiligheidsbewustzijn

Veiligheid is niet alleen een kwestie van regels en procedures, het is een cultuur en een mindset. Regelmatige veiligheidstrainingen zorgen ervoor dat iedereen op de hoogte blijft van de nieuwste inzichten en technieken. Voor specifieke werkzaamheden zoals lassen en hijsen zijn certificeringen vaak verplicht, en terecht. Deze trainingen geven je de kennis en vaardigheden om veilig te werken.

Toolbox meetings zijn een praktische manier om veiligheid bespreekbaar te houden. Dit zijn korte overleggen aan het begin van de werkdag of voor een nieuwe klus, waarbij je de risico’s bespreekt en afspraken maakt. Het is ook belangrijk om near-misses te bespreken. Dit zijn situaties die bijna fout gingen maar net goed afliepen. Door hiervan te leren, voorkom je dat het de volgende keer wel misgaat.

Creëer een veiligheidscultuur waarbij iedereen verantwoordelijkheid neemt. Niet alleen voor de eigen veiligheid, maar ook voor die van collega’s. Als je iets onveiligs ziet, spreek er dan over. Dit is geen klikken, maar zorgen voor elkaar. Een sterke veiligheidscultuur betekent dat veiligheid altijd voorop staat, niet alleen op papier maar ook in de dagelijkse praktijk. Bij complexe projecten zoals het maken van tanks en containers is deze cultuur nog belangrijker.

Hoe Novicon helpt bij veilige staalbouw werkzaamheden

Bij Novicon nemen we veiligheid serieus vanaf de eerste schets tot de laatste montage. We zijn VCA petrochemie gecertificeerd, het hoogste certificeringsniveau op gebied van veiligheid in de industriële bouw. Dit betekent dat we werken volgens strikte veiligheidsprotocollen en dat al onze vakmensen de juiste certificeringen hebben behaald.

We zorgen voor veilige staalbouw werkzaamheden door:

• Gecertificeerde medewerkers met VCA petrochemie certificering die weten hoe ze veilig moeten werken
• Uitgebreide montageplannen met kraanplannen, ITP’s, TRA’s en LMRA’s voor elk project
• Moderne apparatuur die regelmatig gecontroleerd en onderhouden wordt
• Projectbegeleiding waarbij veiligheid in elke fase voorop staat
• Kwaliteitscontroles en CE keurmerken conform NEN EN 1090-2
• Maatwerk oplossingen voor complexe industriële componenten zoals tanks en containers

Of het nu gaat om een eenvoudige staalconstructie of een complex project in de petrochemie, wij zorgen dat het veilig en volgens alle regels gebeurt. Benieuwd hoe wij jouw project veilig kunnen realiseren? Neem contact met ons op en we denken graag met je mee over de beste en veiligste aanpak voor jouw staalbouw werkzaamheden.

Gerelateerde artikelen

• Welke soorten staalbouw profielen bestaan er?
• Hoe vergelijk ik verschillende staalbouwers Rotterdam?
• 7 manieren om staalbouw kwaliteit te waarborgen
• Welke factoren beïnvloeden de levensduur van staalbouw?
• Wat zijn staalbouw toepassingen?